'Het is een koers voor 'Haantjes'
Mart Smeets schrijft boek over de Giro d'Italia
In zijn fraaie Haarlemse grachtenwoning is de ontvangst weer ouderwets hartelijk. De koffie wordt gezet en belangstellend wordt er geïnformeerd naar 'hoe het in Renkum is'. Dan wordt 'Renkum' als gespreksonderwerp ingeruild voor Italië en dan met name worden zijn pijlen gericht op de koers die hij met een cynische glimlach op zijn gezicht typeert als 'de koers voor haantjes 'Italiaanse stijl', de Giro d'Italia. ,,De renners, de ploegleiders, de directeur sportief en de journalisten zijn ijdel, goed gekleed en zelfbewust. Een Giro-etappe begonnen wij altijd met een espresso aan de bar, Roze was en is de kleur die domineert. En de hooggehakte en kussende podiummissen hadden alle fysieke eigenschappen die Italiaanse mannen graag zien."
LEZEN, LEZEN, LEZEN Voor Smeets zich verder over de Giro uitweidt sluit hij eerst zijn computer af. Hij constateert tevreden, dat hij voor zijn boek over de Vuelta, de Ronde van Spanje, al op 20.000 woorden zit. ,,Ik vind het project, feiten, cijfers en onbekende en persoonlijke verhalen over de drie grote rondes vertellen, hartstikke leuk, maar mijn vrouw Karen wat minder. Dat kan ik mij ook wel indenken hoor. Ik ben ermee begonnen in de eerste maanden van 2025, vervolgens heb ik één maand 'sociaal gedaan' en zijn we even kort met vakantie geweest. Ik wilde het boek over de Giro in 2026 uitbrengen en dat is gelukt. Met het boek over de Vuelta ben ik nu al een eind op weg, daardoor heb ik wat meer lucht voor het boek over de Tour de France. Ondanks het feit dat ik fysiek de nodige problemen heb en veelal aan huis, aan deze tafel, gekluisterd ben, vond ik dat dit drieluik nog wel paste. Dus ben ik hier gaan zitten, ben gaan zoeken en ben van alles wat maar met die drie wielerkoersen te maken heeft gaan lezen, lezen en lezen. Dingen opzoeken, uitslagen vinden. Een voorbeeld? Probeer jij maar eens de winnaar van de 3e etappe van de Giro in 1935 te vinden. Maar het plezier dat ik eraan beleef is voor mij al een prijs."
ONDERKOELD Het is tot tevredenheid van Smeets allemaal gelukt. Het boek over de Giro d'Italia is alweer zijn 64e (!) boek. Hij pakt het 'roze eindresultaat' erbij en staart even gebiologeerd naar de fraaie cover van 'zijn' uiteraard roze boek. ,,Echt een legendarische foto waar je een verkleumde en met sneeuw overdekte Johan van der Velden ziet, die op 5 juni 1988 de beroemde Italiaanse col, de Gavia beklimt. Hij deed dat zonder regenjackje, arm- of beenwarmers, handschoenen en een muts. Ik maakte die ronde van dichtbij mee, dus ook die rit van Van der Velden. Hij werd volkomen door de kou bevangen. Bij een boerderij remde hij af en werd ondersteund door een boer vervolgens met zijn voeten in een teil met warm water gezet. Langzaam werd hij weer een beetje mens." De Giro-verhalen en de legendarische iconen als Coppi, Gimondi, Moser, Cipollini en Pantani passeren de revue.
OOSTERBEEK EN RENKUM ,,Maar ik heb natuurlijk ook de geweldige verrichtingen van Eric Breukink en Tom Dumoulin niet onvermeld verlaten. Tom reed in 2016 in zijn in Apeldoorn, waar de Giro toen startte, verworven roze trui nog door Oosterbeek en Renkum. Daar waar ik onlangs nog op familiebezoek was en ook weer lekker heb gegeten." Wel jammer vindt Smeets, dat de berichtgeving over het wielrennen en de uitgaven van wielerboeken 'terug rent'. Jammer voor mensen zoals jij en ik, de echte liefhebbers." Voor de liefhebber is zijn slotverhaal, 'Het ongelooflijke verhaal van Alfonsina Strada, de eerste vrouwelijke heldin uit de wielersport', om te smullen. ,,Zij ging als vrouw in de mannenkoers op 10 mei 1924, met rugnummer 72 van start. Er was veel kritiek op haar deelname, maar ze reed de koers, die 12 etappes telde wel uit en oogstte uiteindelijk toch respect en waardering. In haar geboorteplaats Castelfranco Emilia staat nog altijd haar monument." Even wordt er het gesprek verlegd naar Annemiek van Vleuten, die ook de nodige 'roze successen' behaalde. ,,Een fenomeen natuurlijk, maar ik heb mij in mijn boek beperkt tot 'de mannen Giro'. Maar haar roze trui kan zeker bij ons fotomoment figureren." Dat gebeurt dan ook. ,,Een goede reis naar Renkum' en tot ziens. Ik laat je weten als het Vuelta boek af is."
