Wat neem je mee bij vlucht?

11 mei 2026 om 19:31

Voorwerpen met een herinnering

WAGENINGEN Wat neem je mee als je plotseling moet vluchten voor oorlog en geweld? Die vraag houdt Andries Oldenkamp al langer bezig. Tijdens de herdenkingen rond 4 mei wil hij meer aandacht geven aan mensen die hun land moesten ontvluchten en alles achterlieten om in veiligheid te komen.

Oldenkamp legde zijn idee neer bij de organisatie van Wageningen 45. Daar werd het plan volgens hem direct positief ontvangen. “Dit sluit geweldig goed aan bij de gedachte van Wageningen 45”, vertelt hij. Vanuit zijn werk heeft hij veel contact met vluchtelingen die in Wageningen terecht zijn gekomen. Hij hoorde hun verhalen over oorlog, geweld en het plotseling moeten verlaten van hun huis en familie.

“Ik heb veel contacten met mensen die van huis en haard verdreven zijn door oorlog en geweld. Dan praten we erover en vertellen ze wat ze allemaal zo plotseling hebben moeten achterlaten omdat ze op stel en sprong hun vege lijf moesten redden”, zegt Oldenkamp. Volgens hem blijven veel vluchtelingen lang nadenken over wat zij noodgedwongen achterlieten. “Daar liggen ze wakker van. Het kost veel tijd om dat een plekje te geven.”

Vorig jaar merkte hij dat veel statushouders belangstelling hadden voor de manier waarop in Nederland wordt herdacht. Dat bracht hem op een idee. “Toen bedacht ik dat het een goede zaak zou zijn om ook hen ruimte te geven om hun ellende te herdenken.”

Tijdens de herdenking van 4 mei in de Grote Kerk op de Markt werd daarom een bijzonder spel opgezet. Op een tafel lagen allerlei voorwerpen, zoals een sleutelbos of een horloge. Bezoekers kregen de vraag welk voorwerp zij zouden meenemen als zij plotseling moesten vluchten. Volgens Oldenkamp zorgt dat voor gesprekken en persoonlijke verhalen.

VERHALEN VERBINDEN Oldenkamp wil het idee verder uitbreiden met een jaarprogramma waarbij maatschappelijke organisaties worden betrokken. Volgens hem wordt er te vaak gesproken over aantallen vluchtelingen en te weinig over de mensen zelf. Hij denkt daarom ook aan een expositie met voorwerpen en persoonlijke verhalen van vluchtelingen. “Ze hebben recht op hun stem. Verhalen verbinden en maken ontmoetingen mogelijk.”