Kun je omgaan met kritiek?

18 mei 2026 om 13:29

Column namens de kerken

Kritiek op wat ik zeg of doe kan me raken. Ik voel me dan soms gekwetst of boos en denk: ‘Je hebt me niet echt begrepen.’ Wat helpt, is eerst stil worden en aannemen dat de ander het goed bedoelt. Dan kan ik erkennen dat er misschien waarheid in zit — en zelfs dankbaar zijn, omdat iemand me serieus neemt en met me meedenkt.

Opbouwende kritiek geven begint dan ook met luisteren en je in de ander verplaatsen. Vraag gerust of je hem of haar goed hebt begrepen. En vat samen wat jij gehoord hebt.

Soms reageren mensen met een uitgesproken mening fel en lijken ze geen tegenspraak te dulden. Daar kan angst onder zitten: iemand die bang is om positie of gezag te verliezen en daarom sterk wil overkomen en controle wil houden. Diezelfde angst herkennen we soms in onszelf: de vrees dat anderen onze onzekerheid zien. Dan schieten we in de verdediging en komt er geen echt gesprek.

Ook (wereld)leiders hebben nogal eens moeite met kritiek, zeker als ze moeten toegeven dat ze iets verkeerd hebben ingeschat — zelfs wanneer die kritiek goed bedoeld is. Dan krijgt degene die hem of haar bekritiseerde de wind van voren.

Iemand opbouwend aanspreken is daarom niet eenvoudig: het vraagt dat je luistert vóór je antwoordt, je inleeft in de ander en hem of haar al vóór het gesprek met liefde benadert. Jezus spreekt daarover als het gaat om de omgang met mensen die (lijken) tegenover je te staan. Hij roept ons zelfs op onze vijanden lief te hebben (dat is iets anders dan ze aardig vinden).

Zie in de ander een medemens. Hij is zoals jij. Liefhebben op die manier gaat niet vanzelf, integendeel — daarvoor hebben we Jezus zelf nodig. Begin daarom elke dag met Hem en leg zowel geplande als onverwachte ontmoetingen in zijn handen.

Namens de kerken in de gemeente Renkum, Anne van Laar
(a.vanlaar@outlook.com)