
Papiergeschiedenis krijgt een gezicht
1 december 2025 om 21:55 OverigStichting Papiergeschiedenis Renkum-Heelsum gaat een museum openen
Door Dick Martens
RENKUM Papier en Renkum, dat zijn twee zaken die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. En dat al sinds de 15e eeuw (!), want toen draaiden de eerste Renkumse papiermolens al, de eerste in 1598, droeg de naam ‘De Bock’. En tot op de dag van vandaag maakt ‘het papier’ nog altijd een wezenlijk onderdeel uit van de dorpen Heelsum en Renkum. Een ‘museumwaardige geschiedenis’. Maar een locatie waar die hele geschiedenis getoond en beleefd kan worden is er echter in een van die dorpen niet. Nog niet, maar dat gaat veranderen. Hoe dat zit vertellen oud-werknemers van Van Gelder Papier, Henk van Amerongen en Joop Filippo uitgebreid ‘op locatie’, aan de Bokkedijk, daar waar vroeger de Reparco-kantoren huisden.
FRAAIE FOTO’S Als van Amerongen de deur van het Reparco-kantoor ontgrendeld wordt al meer duidelijk. Fraaie foto’s en schilderijen herinneren aan de vroegere Renkumse papiergeschiedenis, maar ook de ruimte waar Van Amerongen (85) en Filippo (90) hun verhaal doen ‘ademt’ papierhistorie. Hoewel de verwarming bewust is uitgeschakeld om wat (stook) kosten te kunnen sparen is de ontvangst warm, evenals de koffie. De door Filippo meegebrachte speculaasbrokken verhogen maken het bezoek nog aangenamer.
WATERKRACHTAANDRIJVING ,,Wij konden ons hier als Stichting Papiergeschiedenis Renkum-Heelsum huisvesten, met dank aan de directie van Smurfit Westrock Parenco. Als stichting bestaan we al sinds 27 mei 1997. Joop was de penningmeester en ik ruim 20 jaar secretaris. Ons doel is het in bewaring nemen van goederen en informatie van papierfabriek Parenco in Renkum en papierfabriek Schut te Heelsum. Daarmee willen we de geschiedenis van deze fabrieken bewaren.” Een geschiedenis waar de Renkumse beken en waterkrachtaandrijving de basis waren van die papiergeschiedenis.
DE TRILZEEF En geschiedenis, evenals materiaal om tentoon te stellen is er in ruime mate. Met dank aan cultuurbewakers zoals van Amerongen en Filippo. ,,Maar zeker ook aan Arie ‘Ad’ Martens, die op de tekenkamer werkte. Hij had een enorme verzameling van apparatuur. Daar had hij een hele vitrine mee gevuld. Ook alle uitgaven van het bedrijfsblad ‘de Trilzeef’ waren in ons bezit. Toen borrelden de eerste ideeën voor een museum al op, vooral ook omdat bij ons de gedachte leefde, dat dat niet verloren mocht gaan.”
ONS MUSEUM Café van den Born aan de Kerkstraat en het Klooster aan de Utrechtseweg waren de opties, maar gerealiseerd werd het niet. Wel waren er boven de PLUS in Renkum en in het oude pand van Zeeman in de Dorpsstraat al eens exposities. ,,En nu hebben we hier in dit pand, dat al 15 jaar leeg stond, ons museum.”
OMGEVINGSVERGUNNING Filippo: ,,We hebben het helemaal opgeknapt en als museum, compleet met een filmzaaltje en tal van attributen en panelen die de papiergeschiedenis een gezicht geven. Helaas is het openstellen nog niet mogelijk. Het wachten is nog op de omgevingsvergunning van Parenco. Die is nog niet rond. Is dat het geval, dan kunnen wij zelf een dergelijke vergunning aanvragen, zodanig dat wij ‘ons’ museum kunnen openstellen. Een museum dat meer dan interessant is voor jong en oud. Hopen dus, dat we snel de opening kunnen aankondigen en nog veel meer mensen kennis kunnen laten maken van ‘onze’ papiergeschiedenis.”
Voor meer informatie: www.papiergeschiedenis.nl












