Expositie van familie Van Dijken

Fotografen Dirk en Jan laten schatten na

RENKUM/HEELSUM Oud Renkum heeft in samenwerking met het Kerkje op de Heuvel een speciale uitgave van Echo’s uitgebracht ter gelegenheid van de fototentoonstelling van vader en zoon Dirk en Jan van Dijken.

Door Gert Budding

De expositie, die in het kader van de Open Monumentendagen afgelopen weekend van start ging, is tot en met 26 september te bezichtigen in het Kerkje op de Heuvel in Heelsum. Oud Renkum is een actieve historische vereniging die zich bezighoudt met de geschiedenis van de zes kernen in de gemeente Renkum.

De vereniging Oud Renkum komt frequent bijeen en kreeg vorig jaar van de ‘Collectie Erven Van Dijken’ talrijke negatieven. Deze zijn inmiddels gescand en worden later overgedragen aan het Gelders Archief. In een fraaie zwart-wituitgave wordt de levensgeschiedenis van de familie Van Dijken voornamelijk in beeld verteld.

Dirk van Dijken werd op 17 juni 1899 in Polsbroek geboren. Hij was timmerman en meubelmaker en vertrok voor zijn werk naar Heelsum. Daar trouwde hij met Riek Willemsen, van wie hij een fototoestel kreeg. Hij werd idolaat van het fotograferen. Vervolgens meldde hij zijn fotozaak in 1922 aan bij de Kamer van Koophandel.

Eerst werkte Dirk van Dijken voornamelijk vanuit zijn woning aan de Patrimoniumweg. Hij verbouwde eigenhandig de woning tot een fotoatelier met studio. Het maken van foto’s maakte hem uiteindelijk tot een bekende en vermaarde fotograaf. Na zijn huwelijk in 1923 met Riek Willemsen werden dochter Meta en Jan geboren.

Tijdens de mobilisatie en de oorlog was Dirk van Dijken actief als motorordonnans op zijn Harley-Davidson. Later werkte hij bij de mijnopruimingsdienst en bracht gesneuvelden naar hun laatste rustplaats. Hij maakte in 1944 uitgebreide reportages van de verwoestingen in Renkum en Heelsum. Hij werd hiervoor onderscheiden met het Mobilisatie Oorlogskruis en het Kruis van Verdienste van de Binnenlandse Strijdkrachten. Deze Nederlandse Dapperheidsonderscheiding werd op 20 februari 1941 in Londen ingesteld.
Dirk van Dijken gaf later leiding aan het kinderkoor Looft den Heer en gaf jeugdlessen in houtsnijwerk. In 1948 kwam zoon Jan in de zaak en behaalde ook zijn vakdiploma. ‘Maar het fotograferen leerde hij pas goed van onze vader’, schrijven de erven Van Dijken. Jan fotografeerde veel met een Rolleiflex en later met een Hasselblad-camera.

Jan van Dijken trouwde in 1955 met Jacoba Wester. Zij kregen twee kinderen, Ellen en Eric. In datzelfde jaar werd Jan medefirmant en werd de bedrijfsnaam omgezet in ‘Fa. D. van Dijken en Zoon’.

‘Het was hard werken voor een bescheiden loon’, staat er beschreven in het blad Echo’s van Oud Renkum. Het ging niet goed met de gezondheid van Dirk van Dijken. De markante Heelsumse fotograaf stierf op 22 augustus 1963.

Jan van Dijken kreeg vervolgens veel opmerkelijke opdrachten. Zo werkte hij onder meer voor Van Gelder en Zonen, de toneelvereniging O.N.A. en Rijkswaterstaat. Jan van Dijken kreeg de opdracht bij de aanleg van de A50 alle woningen minutieus te fotograferen.

Het antwoord op de vraag ‘wat is de kunst van het fotograferen?’ ‘Leren kijken, kijken en leren weglaten’ werd door Jan treffend samengevat.