Anky Mulder-Tits is trots op boek over Sonsbeek en De Hoge Veluwe

‘Kasboeken waren de inspiratiebron’

door Dick Martens

OOSTERBEEK Op 26 november presenteerde Anky Mulder-Tits (78) in de Sonsbeek-boerderij haar boek ‘Sonsbeek bewaard, De Hoge Veluwe vergaard’. Een fraai rijk geïllustreerd boekwerk waarin de Oosterbeekse schrijfster uitvoerig vertelt over het behoud van Sonsbeek en het ontstaan van De Hoge Veluwe. Een cruciale rol was daarbij weggelegd voor rentmeester, Jacob Carel Mulder (1866-1957). 

VERHALEN Toen Anky Tits in 1973 met Jaap, een kleinzoon van de rentmeester, in het huwelijksbootje stapte hoorde ze op hun bruiloft al de meest interessante verhalen over de rentmeester. De interesse groeide en waarom ook de rentmeesterskist van Jacob Carel een belangrijke bron van informatie en inspiratie voor haar werd, daarover vertelt ze in haar gezellige Oosterbeekse woning met een fraai uitzicht op de uiterwaarden, uitgebreid en bevlogen. ,,Het waren mooie verhalen, maar op dat moment waren we ons ook aan het voorbereiden op een verblijf in Afrika. Ons hoofd stond meer naar klamboes en waterfilters. Maar aan het einde van de eeuw hoorde ik in de Arnhemse wandelgangen, dat er een boek zou worden geschreven over Sonsbeek. Ik kende de eindredacteur en vroeg hem of hij met mij mee wilde gaan naar mijn schoonvader. Dat wilde hij wel. We kregen veel verhalen te horen, mondeling overgeleverde verhalen die er in zijn familie de ronde deden over hun grootvader.” 

RENTMEESTERSKIST Maar als cultureel antropoloog vroeg Mulder-Tits zich af of die verhalen wel betrouwbaar waren. ,,Vaak worden ze mooier gemaakt. Ik had vragen, vragen of Sonsbeek daadwerkelijk verloren was gegaan of was volgebouwd zonder de inmenging van rentmeester Mulder. En was de Hoge Veluwe niet ontstaan als Mulder, in opdracht van de heer Kröller, geen grond van de diverse eigenaren had kunnen opkopen en die vervolgens samen te voegen?” Cruciaal in de antwoorden op die vragen werd een bijzonder ‘meubelstuk’. ,,Loop maar even mee naar de gang, daar staat de oplossing, mijn goudmijn! Daar ben je net langsgelopen, je hebt er zelfs je tas op gelegd.” In de gang staat een fraaie en loodzware zogenaamde rentmeesterskist. 

VERKOCHT ,,Hierin zitten kasboeken die Jacob Carel Mulder tot zijn dood bewaard heeft. Het oudste kasboek is van 1860 tot 1877. Die kasboeken openbaarden heel veel. Bij een kasboek denk je meestal alleen aan droge getallen, maar ik ontdekte dat in deze kasboeken ook het dagelijkse leven naar boven kwam. Bijvoorbeeld de aankopen ten behoeve van de twee jonkertjes Van Heeckeren. Als je de kasboeken bekijkt zie je ze opgroeien. Ook las ik over zaken als landgoedaankopen, modern bosbeheer, maar ook ‘discrete crisisinterventies’. Dan doel ik op de redding van Sonsbeek via een strategische verkoop van ‘drassige weilanden’. Ik schrijft niet alleen over de ontwikkelingen van het erfgoed van de twee iconische landgoederen door de tijd heen, maar ook over de mensen achter de schermen. Toen ik dat allemaal las was ik verkocht.”

SIGNEERSESSIE Anky Mulder-Tits komt op zaterdag 13 december, van 11.00-12.00 uur haar boek signeren bij boekhandel Meijer & Siegers in Oosterbeek.