Onderhoud aan Airborne-monument

HEELSUM Dit jaar wordt groot onderhoud gepleegd aan het ‘S-bocht’-monument in Heelsum. De gemeente Renkum is eigenaar en heeft daarnaast 28 andere Airborne-monumenten en gedenktekens in bezit.

Door Gert Budding

Elk jaar, meestal op 17 september, is er een kerkdienst in het Kerkje op de Heuvel, gevolgd door een stille mars naar het gemeentelijke monument. “Valt de bewuste 17 september op een zondag, dan wordt een andere dag gekozen,” legt een woordvoerder van de gemeente Renkum uit. Twee vakbekwame schilders waren vorige week intensief bezig met het opkalefateren van het monument.

“Dit jaar wordt het gedenkmonument grondig onder handen genomen.” Door de jaren heen verzorgde wijlen mevrouw Roosenboom het monument. Zij liep dan parmantig vanuit haar woning, zo’n tweehonderd meter verderop, met een harkje en een emmertje water om het monument te onderhouden. Vaak legde zij op eigen initiatief bloemen neer ter herdenking van de gevallenen. Tijdens de herdenkingen in september leggen hoogwaardigheidsbekleders kransen, en dragen plaatselijke basisscholieren op ingetogen en respectvolle wijze gedichten voor. Het S-bocht-monument blijft een indrukwekkende bezienswaardigheid. Regelmatig staan er auto’s geparkeerd op de nabijgelegen parkeerplaatsjes. Voor fietsrecreanten is het een uitgelezen plek om het monument te fotograferen. Het monument werd geplaatst ter herinnering aan de Slag om Arnhem tijdens Operatie Market Garden. In september 1944 landden op de nabijgelegen Renkumse heide de eerste geallieerden. Veel jonge soldaten lieten daarbij het leven. Het S-bocht-monument was het eerste dat door de bevolking werd opgericht ter nagedachtenis. Oorspronkelijk stond het ‘kanon’, zoals het in de volksmond wordt genoemd, op een andere plek en bevat het twee WO2-gerelateerde items. Op die plek in de S-bocht is destijds hevig gevochten. In de loop der jaren is het monument meerdere keren verplaatst en voorzien van nieuwe onderdelen. Originele elementen zijn daarbij noodgedwongen vervangen. De huidige ‘stellage’ bestaat uit een zesponder antitankgeschut en andere voorwerpen die destijds in de omgeving zijn gevonden. De S-bocht is al sinds 1820 bekend en het monument werd volgens geschiedschrijving in 1956 onthuld. Op het oranjebord staat de tekst: ‘Heelsum - in deze omgeving landde de 1e Airborne Divisie op 17 september 1944-1’.