Kinderen van de Stuwwal

REGIO Het ontstaan van de stuwwal, kinderarbeid in de steenfabrieken, de gevechten in en om Oosterbeek in september ’44, maar ook plezier in golfslagbad De Branding en de Westerbouwing. Het staat allemaal in het pas verschenen boek Kinderen van de Stuwwal. Een boek voor kinderen vanaf een jaar of tien, geschreven door Geert van der Straaten uit Heveadorp.

“Ik ben altijd al geïnteresseerd in geschiedenis en ik wilde iets doen met de plaatselijke historie”, zegt Van der Straaten, die in 2009 al een boek over de modelboerderij van Willem Scheffer in Heveadorp uitgaf. “Op de basisschool krijgen kinderen wel te horen over de geschiedenis van Nederland, maar nooit iets over de lokale historie. Het leek me leuk om daar iets mee te doen.”

Van der Straaten heeft tijdens het schrijven van het boek zijn twee jongste kinderen ook al wat laten lezen. Toen hij in 2020 begon met het boek, wist hij nog niet precies hoe het eindresultaat zou worden. “Ik wilde wel de lijn van 150.000 jaar geleden trekken naar nu. Voor kinderen in de basisschoolleeftijd is tien jaar terug al heel lang geleden. Daarom wilde ik niet in de jaren zestig of zeventig stoppen.” Het slothoofdstuk gaat dan ook over de laatst gelopen Airborne Wandeltocht.

In het boek vermengt de inwoner van Heveadorp feiten met fictie. “Om het leuk voor kinderen te maken wilde ik elk onderwerp door de ogen van een kind laten bekijken. Zo kwam ik in oude kranten een verhaal tegen over een koe die in 1936 was ontsnapt uit de slachterij in Heveadorp. Die werd niet teruggevonden en zo ontstonden verhalen over het monster van Oosterbeek, waarvan ze alleen maar pootafdrukken vonden. Journalisten van landelijke kranten kwamen hier naartoe om over het monster te schrijven. Daar heb ik een jongen bij verzonnen die als gids voor die journalisten werkte.”

Soms diende de jonge hoofdpersoon zich al vanzelf aan. Zoals bij het verhaal over de verzuiling. Dat gaf hij plaatselijk vorm door een hoofdstuk te maken op basis van een incident tussen de openbare Renkumse zwemvereniging RZC en een net opgerichte rooms-katholieke zwemclub, in de tijd dat er nog een zwembad in de Rijn was. “Er is door leden van die nieuwe club een keer met stenen gegooid naar de RZC’ers. Nou, dan heb je de actie van dat hoofdstuk al te pakken.”

In drie jaar schrijven, het is een hobby voor Van der Straaten, kwamen er vijftig hoofdstukken tot stand. “Zo ligt er nu een mooie canon van de gemeente Renkum voor kinderen”, zegt hij. Maar de volwassenen die het boek lazen, vonden het volgens hem ook leuk.

“Degene die al mijn teksten heeft gelezen en waar nodig aangepast, zei dat bepaalde plekken in de gemeente door de verhalen echt zijn gaan leven. Dat geldt voor mij ook. Zo ben ik veel meer te weten gekomen over het bombardement op Wolfheze, of dat koning Willem III bijna in de Rijn verdronk toen hij op Oranje Nassau’s Oord verbleef.”

Een deel van de illustraties in het boek zijn door Artificial Intelligence gegenereerd. “Ik vond het wel leuk om wat moderns te doen in een geschiedenisboek.” De slimme digitale kunstenaar had soms wel wat moeite om een geschikt plaatje te maken. Van der Straaten: “Soms gaf ik te algemene omschrijvingen of kreeg ik vreemde plaatjes op basis van een hele specifieke omschrijving.” Het was ook geen tienden-van-een-secondewerk. “Ik moest steeds een halve minuut wachten voordat er weer vier verschillende plaatjes kwamen.”

Het boek ‘Kinderen van de Stuwwal’ kost 17,50 euro en is te koop bij boekhandels in de gemeente Renkum, bij Kasteel Doorwerth en bezoekerscentrum Renkums Beekdal. Ook is het te bestellen via kinderenvandestuwwal@gmail.com.